# Język angielski kl. VII–VIII — Present Simple i Present Continuous: karta tematu (poziom A)
*Podstawa 2024 (język obcy, II etap, poziom II.1): środki gramatyczne — czasy teraźniejsze. Egzamin ósmoklasisty: zadania „uzupełnij lukę", „przekształć zdanie", „wybierz poprawną formę" oraz e-mail/wpis na blogu. Czas: 3 bloki po 25 min.*

## Blok 1 — Present Simple: kiedy i jak (25 min)

**Cel:** budować twierdzenia, przeczenia i pytania; pamiętać o **-s** w 3. osobie.

| Użycie | Sygnały (słowa-klucze) | Przykład |
|---|---|---|
| czynności stałe, nawyki, rutyna | always, usually, often, sometimes, never, every day/week | I **get up** at 7. She **plays** tennis every Saturday. |
| fakty, prawdy ogólne | — | Water **boils** at 100 °C. The sun **rises** in the east. |
| rozkłady jazdy, plany stałe | at 8.15, on Mondays | The train **leaves** at 8.15. |
| uczucia, opinie, zmysły (czasowniki „stanu") | like, love, hate, want, know, think, believe, see, hear | I **like** pizza. (nie: I am liking) |

| Forma | Budowa | Przykład |
|---|---|---|
| twierdzenie | I/you/we/they + czasownik; **he/she/it + czasownik + -s/-es** | He **watches** TV. She **studies**. It **goes**. |
| przeczenie | don't / **doesn't** + czasownik (bez -s!) | She **doesn't play** (nie: doesn't plays). |
| pytanie | Do / **Does** + osoba + czasownik? | **Does** he **like** it? — Yes, he does. / No, he doesn't. |

**Zasady -s:** watch → watch**es**, go → go**es**, study → stud**ies** (spółgłoska + y), play → play**s** (samogłoska + y), have → **has**.

**Przysłówki częstotliwości** stoją **przed** czasownikiem, ale **po** „be": I *often* go. / I *am* often late.

**Zadania (po 2 min):** a) My mum (work) ___ in a bank. b) They (not/like) ___ coffee. c) (you/play) ___ football? d) He (not/have) ___ a dog. e) We (go) ___ to school by bus.
Odpowiedzi: a) works, b) don't like, c) Do you play, d) doesn't have, e) go.

## Blok 2 — Present Continuous: kiedy i jak (25 min)

**Cel:** czynności trwające teraz i plany na najbliższą przyszłość; pisownia -ing.

| Użycie | Sygnały | Przykład |
|---|---|---|
| czynność trwa **teraz** | now, at the moment, right now, Look!, Listen! | I **am doing** my homework now. |
| czynność tymczasowa (w tym okresie) | this week, these days, today | She **is staying** with her aunt this week. |
| **ustalony plan** na najbliższą przyszłość | tomorrow, on Friday, next week | We **are going** to the cinema tomorrow. |
| irytujący nawyk | always (z emocją) | He **is always losing** his keys! |

**Budowa:** **am / is / are + czasownik-ing**. Przeczenie: **isn't / aren't / 'm not** + -ing. Pytanie: **Is/Are + osoba + -ing?**

**Pisownia -ing:** make → mak**ing** (bez e), sit → si**tt**ing (podwojenie po krótkiej samogłosce), lie → l**ying**, play → play**ing**.

**Zadania:** a) Listen! Someone (sing) ___. b) I (not/watch) ___ TV now. c) (they/come) ___ to the party on Saturday? d) She (write) ___ an e-mail at the moment. e) We (not/go) ___ out tonight — it's raining.
Odpowiedzi: a) is singing, b) 'm not watching, c) Are they coming, d) is writing, e) aren't going.

## Blok 3 — Simple czy Continuous? Typowe zadania egzaminacyjne (25 min)

**Cel:** wybrać czas po sygnale w zdaniu i po znaczeniu; unikać pułapek z czasownikami stanu.

| Zdanie | Czas | Dlaczego |
|---|---|---|
| I usually **walk** to school, but today I **am taking** the bus. | PS + PC | nawyk vs dziś (wyjątek) |
| **Do** you **know** where Tom is? | PS | know = czasownik stanu |
| Be quiet, the baby **is sleeping**. | PC | teraz |
| The shop **opens** at 9. | PS | rozkład |
| What **are** you **doing** this weekend? | PC | plan na najbliższą przyszłość |
| I **think** it's a good idea. / I **am thinking** about my holidays. | PS / PC | think = sądzę (stan) / rozmyślam (czynność) |

**Czasowniki, które zwykle nie mają -ing:** like, love, hate, prefer, want, need, know, understand, believe, remember, mean, belong, own, see, hear, seem. Wyjątki ze zmianą znaczenia: have (**I have a car** / **I'm having lunch**), think, see (I see = rozumiem / I'm seeing = spotykam się).

**Jak to wygląda na egzaminie:**
- *Uzupełnij lukę:* „Tom ___ (not/usually/eat) meat, but today he ___ (try) a burger." → doesn't usually eat / is trying.
- *Wybierz:* „Look! The dog ___ your shoe." A) eats B) is eating C) eat → **B**.
- *Wpis na blogu / e-mail:* opis dnia = Present Simple (I get up…); „w tej chwili" = Continuous (I'm writing this from the beach…).

**Zadania:** a) She (speak) ___ three languages. b) Why (you/cry) ___? c) I (not/understand) ___ this exercise. d) We (have) ___ dinner at 7 every day. e) Dad (cook) ___ now, so I (help) ___ him.
Odpowiedzi: a) speaks, b) are you crying, c) don't understand, d) have, e) is cooking / am helping.

## Typowe błędy (dziennik błędów)
1. Brak **-s** w 3. osobie: *She play* → She play**s**.
2. **-s** po *doesn't*: *doesn't plays* → doesn't play.
3. Pytanie bez *do/does*: *You like it?* → **Do** you like it?
4. Continuous z czasownikami stanu: *I'm knowing* → I know.
5. Brak *be* w Continuous: *She reading* → She **is** reading.
6. Przysłówek częstotliwości w złym miejscu: *I go often* → I **often** go.

## Pytania kontrolne
1) Kiedy używamy Present Simple, a kiedy Present Continuous? 2) Jak zbudować przeczenie w Present Simple dla „he"? 3) Podaj trzy sygnały Present Continuous. 4) Jak zapisać „study" i „sit" w 3. osobie PS i z -ing? 5) Dlaczego „I am liking pizza" jest błędne? 6) Przetłumacz: „Ona zwykle nie ogląda TV, ale dziś ogląda film." 7) Gdzie stoi „always" w zdaniu z „be"? 8) „The train leaves at 6" — jaki czas i dlaczego? 9) Podaj 5 czasowników stanu. 10) Jaka jest różnica: „I have a dog" / „I'm having a shower"?

## Co wraca za 7 dni
10 luk mieszanych (PS/PC) na czas — 6 min; fiszki: sygnały czasów (8), czasowniki stanu (10), pisownia -s/-ing (6); jeden akapit „mój typowy dzień + co robię teraz" (60 słów).

*© Plan na Szkołę / BEZPIECZNE DANE Sp. z o.o. — opracowanie własne; podstawa programowa Dz.U. 2024 poz. 996.*